Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu o anda yazmak gerekir, zira bellek çabucak silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler çünkü kalabalık ortamlarda hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ama net gelir elbette bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ama tonlar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka sabit ışık ile sessiz bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda kalır ve sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş almak şarttır öte yandan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Skalayı her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen puandır, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin eşit ilerlemesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma temposu ise tadı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ama notalar daha geç açılır ve bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar ama şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından kalını seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi en az yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan algılanır: dildeki tat ve burnun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan verirken burun yoluyla hafifçe çıkarmak retrohale yöntemidir örneğin hafif bir soluk kokuyu çok zengin açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net verir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş ise narin tonları örter. Yoğunluk dilde düşük fakat koku tarafında yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler için ilk adımda koku yoluyla gelen ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı da detay göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi denemek hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en güçlü notayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk içecekler damağı uyuşturur ve tat hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz görünür o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim tatlı içecekten sonra keskin notalar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Ağız temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında içim hızlı sürdüğünden aroma değişimi daha az bir aralıkta yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir notasını çabucak gösterip biter çünkü geçiş dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk notu belirler dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca kaydetmek iyidir. Boy küçüldükçe tat katmanı azalır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir vermez yani her deneme bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak işe yarar yoksa benzer aromalar defalarca baştan öğrenilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro adı ile puan deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki puandan fazla sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü ahşap kokusu gibi bir not tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket etmek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu belirgin verebilir mesela ağır bir içim sönük bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını güçlü tutar üstelik ağır bir duman aromasız da olabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet sunabilir tersi hâl de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde yoğunluk farkı aramak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ile tekrarlı not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada çubuk çabuk yanar ve baharatlı notalar abartılır bu nedenle oda şartlarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda ise duman ağırlaşır hem de aroma bastırılır ısı ise tütünün ısınma hızını değiştiren başka bir değişkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net görülür değerlendirme anı seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki nem ya da koku olur. Tadımı hep aynı odada tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması yanlış okunabilir. Pencere açıklığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok sertse kül yapısı bozulur.